Tanımsızlık Nedir? – Belirsizlik Nedir?

Tanımsızlık ve Belirsizlik genellikle karıştırılan iki kavramdır. Bu iki kavramı ayırt etmek aslında zor değildir. Tanımsızlık tanımlanmayan durum, belirsizlik ise tanımlı ancak tam belirli olmayan durumdur. Örnekle anlatacak olursak:

0’dan farklı bir a sayısı için a/0 tanımsızdır. Şöyle açıklayalım:

a/0 = x olsun. Bölü sıfırı karşı tarafa çarpı sıfır olarak alırsak;

a = x . 0 olur. Şimdi burada x yerine bir sayı koymak istiyoruz ki 0 ile çarpınca a gibi bir sayı olsun. Ancak böyle bir sayı bulamıyoruz. Böyle bir sayı tanımlanmadığı için sayı bölü sıfır tanımsızdır.

0/0 ifadesi ise belirsizdir. Onu da şöyle açıklayalım:

Yine 0/0 = x gibi düşünelim ve bölü 0’ı karşıya çarpı sıfır olarak alalım;

0 = x . 0 olur. Şimdi burada x yerine bir sayı koymak istiyoruz ki 0 ile çarpılınca sonuç 0 olsun. Takdir edersiniz ki x yerine herhangi bir sayı yazabilirim. Doğal olarak x yerine yazacağım sayı tanımlıdır ama hangisini yazacağım belirli değildir. Sonuç olarak sıfır bölü sıfır ifadesi belirsizdir.

Ayrıca 0’ı sıfır hariç bir sayıya bölersek 0 olur.

Sıfır bölü sayı sıfıra eşittir. Örnek verecek olursak 0/23 = 0’dır. Tabii yukarıda belirttiğimiz gibi sıfırı böldüğümüz sayı sıfır olmamalıdır. Sıfır bölü sıfır belirsizdir.

KAYNAKLAR:
• Tanımsızlık ve belirsizlik üzerine. (2013, 23 Eylül).
Erişim adresi matematiktutkusu.com

Sıfır Rakamını Kim Buldu?

Sıfırın MÖ 450 yıllarında Orta Amerika’da yaşayan Maya kabilesinde kullanıldığına dair kanıtlar vardır. M.S. 800 civarında ise Hintliler sıfıra benzer bir sembol kullanmışlardır. Hindistan’dan yayılan sıfır, M.S. 1400 yıllarında Avrupa’da da benimsenmiş ve kullanılmıştır. Sıfır sözcüğü büyük olasılıkla Arapça sifr sözcüğünden türemiştir. Sifr ise Hintçe’de boş anlamına gelen sunya sözcüğünün tercümesidir.

Kaynak: Vikipedia

Googolplex Sayısı Nedir?

1 rakamının ardından gelen bir googol kadar sıfırla yazılan sayıya googolplex adı verilir. Bu sayı 10 üzeri bir googol olarak da ifade edilebilir: 10googol10(10100).

1 googolplex = 1010 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000

Googolplex Sayısı Kaçtır?

Cosmos adlı belgeseli seslendiren fizikçi Carl Sagan googolplexin kâğıt üzerine yazılmasının olanaksız olduğunu öne sürmüştür. Bunun nedeni sayının evrenin kapladığı toplam alandan büyük oluşudur.

Bir googol, bilinen evrenin 1072 ile 1087 arasında olduğu tahmin edilen temel parçacık sayısından daha büyüktür. Bir googolplex de “biri takip eden googol kadar sıfır”dan oluştuğu için, evrende bilinen tüm madde kâğıt ve mürekkebe ya da sabit diske dönüşse bile, bu sayıyı ondalık sistemle yazmak ya da kaydetmek mümkün olmayacaktır.

Diğer bir yönden, googolplex sayısının okunamayacak 1 puntoluk karakterlerle basıldığını varsayalım. Her birinin genişliği 0,3514598 mm olan Tex tipi 1 puntoluk karakterlerle googolplex sayısını yazmak için yaklaşık 3,5 x 1096 metreye gereksinim olacaktır. Bilinen evren çapının 7,4 x 1026 metre olduğu tahmin edilmektedir ki, bu sayıyı yazmak için gerek duyulan uzunluk, bilinen evren çapının 4,7 x 1069 katı kadardır. Böyle bir sayıyı yazmak için harcanacak zaman da bu işi anlamsız kılar: bir kişinin iki saniyede bir rakam yazabildiği varsayılırsa, googolplex sayısını yazmak bilinen evren yaşının 1,1 x 1082 katı kadar zaman alacaktır.

Dolayısıyla, fiziksel dünyada googolplex ile yakından kıyaslanabilecek sayı örnekleri vermek zordur.

GOOGOLPLEX SAYISI HAKKINDA DAHA FAZLA BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ.

Googol Sayısı Nedir?

Googol, matematikteki büyük sayılardan biridir ve 10100‘e eşittir. Başka bir deyişle 1 googol, 1 rakamına yüz sıfır ekleyerek yazılır. Bu terim Amerikalı matematikçi Edward Kasner’ın yeğeni Milton Sirotta (1929–1980) tarafından 1938 yılında kullanılmaya başlanmıştır. Milton bu sırada dokuz yaşındaydı. Kasner bu kavramı Matematik ve Hayal Gücü adlı kitabında da ele almıştır.

Googol Sayısı Kaçtır?

1 googol

= 10100

= 10, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000, 000

Googol Sayısı Kaç Basamaklıdır?

1’in yanına 100 tane sıfır yazılmasıyla oluştuğu için Googol sayısı 101 basamaklıdır.

GOOGOL SAYISI HAKKINDA DAHA FAZLA BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ.

E Sayısını Kim Buldu?

e sabitine dolaylı olarak ilk değinen İskoç matematikçi John Napier olmuştur. Napier, 1618’de logaritmalar üzerine yayımladığı bir kitabın ekinde, e sabitini kullanarak bazı hesaplar yapmıştır; fakat sabitin kendisiyle fazla ilgilenmemiştir. e sayısını gerçek anlamda ilk keşfeden Jakob Bernoulli olmuştur. Bernoulli, e sayısını 1683’te birleşik faiz problemini incelerken keşfetmiş ve bu sayının yaklaşık değerini hesaplamıştır. Sabite e ismini veren ise İsviçreli matematikçi Leonhard Euler‘dir. Euler ilk olarak 1731’de Christian Goldbach’a yazdığı bir mektupta bu sabitten “e sayısı” diye bahsetmiştir. Euler öncesi ve sonrasında bu sabit için b ve c harfleri de kullanılmışsa da sonuçta kabul edilen isim e olmuştur.

E SAYISININ TARİHİ HAKKINDA DETAYLI BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ.

Matematik Hikayeleri

TRT Okulda yayınlanan, Matematiğin uyanışından günümüze kadar olan gelişimlerini, matematiksel gelişmeleri, ünlü matematikçilerin hayatlarını belgesel tadında anlatan Matematik Hikayelerini çok beğeneceğinizi umuyoruz.

Matematik hikayelerinin yayınlanan bölümlerini aşağıda bulabilirsiniz.

SONRAKİ, ÖNCEKİ tuşlarıyla videolar arasında geçiş yapabilirsiniz.

Mısır’da Doğan Güneş

Matematiğin uyanışından günümüze kadar olan gelişim izleri…

Pisagor / Sayıların Babası

”Sayıların Babası” Pisagor’un, müziğin temelindeki matematiği buluş serüveni ve matematik dünyasındaki tüm önemli keşifleri…

Öklid / Elementler

Öklid’in hayatı ve olağanüstü geometri yolculuğu…

Arşimet

Fizikle matematiği daima başarıyla harmanlayan Arşimet’in, Suyun kaldırma kuvvetinden pi sayısına kadar matematiğe çağ atlatan buluşları ve tüm buluşlarının bilinmeyen serüvenleri…

El Harezmi / Cebir’in Mucidi

Doğu bilim dünyasının en büyük keşiflerine imza atan büyük bilgin El Harezmî’nin, Cebir ve Sıfır üzerine yaptığı olağanüstü çalışmaları ve İslam medeniyetinin ilim merkezi olan bilgelik evi…

Leonardo Fibonacci

Altın Oran, Fibonacci Serisi ve Tavşan Problemi ile bilim dünyasında devrim yaratan Leonardo Fibonacci’nin buluşlarının öyküsü…

Pierre De Fermat

Sayıların ötesine dokunmuş amatör bir prens olarak kabul edilen Pierre de Fermat’ın, matematiği sonsuza taşıyan buluşlarının öyküsü ve olağanüstü bilimsel düşünceleri…

Carl Friedrich Gauss

Matematiğin prensi olarak bilinen Carl Friedrich Gauss’un Sayılar kuramından mekanik, olasılık ve astronomiye kadar uzanan bilim serüveni ve ardında bıraktığı sırlarla dolu teorilerinin keşifleri…

Newton / Elma Ağacı

Tüm zamanları etkileyen bir dahi olarak kabul edilen, yer çekimi kavramının yanı sıra sonsuz küçükler hesabını bularak adını tarihe yazdıran Isaac Newton’un öyküsü…

http://youtu.be/cMJnQxLf_VY

Pascal / Harika Çocuk

19 Oca 2014 tarihinde yayınlandı Bilim insanları tarafından harika çocuk olarak adlandırılan Fransız Matematikçi Pascal, çağının en büyük Matematik alimlerinden biri olmasının yanı sıra ilk rakamsal hesap makinesinin de mucidi oldu. Pascal üçgeninin mucidi Blaise Pascal’ın öyküsü…

http://youtu.be/CNiFa8ePxcE

Galileo / Dünya Dönüyor

17. yy bilimsel devriminin öncülerinden olan, dünyanın güneş etrafında döndüğünü iddia eden Galileo Galilei’nin öyküsü…

http://youtu.be/dWTRHlXLalw

Ömer Hayyam / Horosan’ın Yıldızı

Ünlü rubailerinin yanı sıra astronomi, geometri ve matematikte yaptığı buluşlarla adını tarihe yazdıran Horasan’ın yıldızı Ömer Hayyam’ın öyküsü…

http://youtu.be/i1k1prjDM5Y

Leibnitz / Teoremler Kaşifi

Bilim dünyasının önemli düşünürlerinden olan Gottfried Leibniz’in öyküsü…

http://youtu.be/OBBAeuKOPrQ

Sıfırdan Sonsuza

Diğer rakamlardan çok sonra bulunan ve derin anlamlara sahip olan sıfırın hikayesi…

http://youtu.be/rfjz0Phv9ps

Rene Descartes

Cebirle geometriyi birleştiren Descartes modern matematiğin babası olarak kabul edildi. “Düşünüyorum öyleyse varım” sözüyle tarihe not düşen Descartes’in hikayesi…

http://youtu.be/fcHiA8AKUok

Uzaktaki Matematik

Buluşlarıyla bilim dünyasının çehresini değiştiren Çin Matematiğinin hikayesi…

http://youtu.be/EIsRZvg0Wl8

Leonhard Euler / Matematiğin Mozart’ı

Matematiğin Mozart’ı olarak bilinen, tarihin en üretken matematikçilerinden biri ve sayısız teoremin sahibi Leonhard Euler’in hikayesi…

http://youtu.be/FfN5Hrz9na0

El Battani / Trigonometri’nin Mucidi

Çağının en büyük müslüman Astronomi alimi olarak kabul edilen ve trigonometriye cebir ilmini uygulayan ilk bilim adamı El Battani’nin hikayesi…

http://youtu.be/YW5gmPW2JEQ

Niccola Tartaglia – Matematiğin Hakimi

Üçüncü dereceden denklemlerin çözüm yöntemlerini bulan ve balistik biliminin kurucusu Niccola Tartaglia’nın hikayesi…

http://youtu.be/iEbruGvz7Zc

Mustafa Kemal Atatürk ve Matematik

Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün Matematik ve Geometri hakkında çalışmaları…

http://youtu.be/0jL2_0YnCsc

Bernoulli Ailesi / Matematiğin Mafyası

Üstün zekalı soylarıyla Matematiğin Mafyası olarak bilinen, özellikle diferansiyel ve integral hesapları üzerindeki çalışmalarıyla bilimin gelişmesinde önemli rol oynayan Bernoulli Ailesinin hikayesi…

http://youtu.be/0L4HONC3jZ0

Evariste Galois / Hüzünlü Bir Deha

Modern Cebirin en önemli kuramlarından birinin fikir babası olan, kısa yaşamına sayısız başarı sığdıran Evariste Galois’in hikayesi…

http://youtu.be/kF-RQ4–UK8

John Napier / Napier’in Kemikleri

Hayatı boyunca sayısal hesaplamaları kolaylaştıracak bir yol arayan, logaritmanın kurucu olarak Matematik tarihine adını yazdıran İskoç matematikçi John Napier’in hikayesi…

http://youtu.be/kMznIZzrMBs

Thales / Bilim’in Yıldızı

Milattan önce yaşayan 7 büyük bilginden en eskisi ve en ünlülerinden biri olan Thales’in hikayesi…

http://youtu.be/7mXkipkjlhs

Niels Henrik Abel / Abel’in Öyküsü

300 yıldan beri matematikçileri uğraştıran 5. dereceden denklemlerin katsayılar yardımıyla çözülemeyeceğini ispat eden Abel’in öyküsü…

http://youtu.be/MnpRMAp-jcY

Georg Cantor / Sıradışı Matematik

Kümeler kavramının kurucusu olan ve sıradışı buluşlarıyla matematik tarihindeki yerini alan Georg Cantor’un hikayesi…

http://youtu.be/9ycsybR-DT4